Exploring the Relationship Between ADHD and Bipolar Disorder
Dịch thuật: Triệu Vy; Hiệu đính: Lyn
Tác giả: Hilary I. Lebow
If you think you may be living with ADHD, bipolar disorder, or both, you’re not alone. There can be some overlap between the two conditions.
Nếu bạn nghĩ rằng mình có thể đang sống chung với ADHD, rối loạn lưỡng cực, hoặc cả hai thì bạn không đơn độc. Có khả năng có một số điểm giao thoa giữa hai tình trạng này.
Perhaps you’ve noticed that there are times when you feel more energetic than usual, and it comes out in your speech and your body movements.
Có lẽ bạn đã nhận thấy rằng đôi khi bạn cảm thấy tràn đầy năng lượng hơn bình thường, và điều đó thể hiện qua cách bạn nói chuyện và cử động cơ thể.
Maybe you’ve noticed that your sleep patterns can be different from those around you, or sometimes it’s hard to remember information that you learn.
Có thể bạn cũng đã nhận thấy rằng kiểu ngủ của bạn khác với những người xung quanh, hoặc đôi khi bạn gặp khó khăn trong việc ghi nhớ thông tin mà bạn đã học.
You may be wondering which diagnosis, if any, fits you and your symptoms. Understanding the similarities and differences between attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) and bipolar disorder can help you find the treatment plan that’s right for you, if needed.
Bạn có thể đang tự hỏi liệu có chẩn đoán nào phù hợp với bạn và các triệu chứng của bạn không. Việc hiểu được những điểm giống và khác nhau giữa rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD) và rối loạn lưỡng cực có thể giúp bạn tìm ra kế hoạch điều trị phù hợp nếu cần thiết.
What’s the relationship between ADHD and bipolar disorder?
Mối liên hệ giữa ADHD và rối loạn lưỡng cực
Research shows that up to 20% of adults living with bipolar disorder also have a co-occurrence of ADHD.
One study showed that this dual diagnosis is more common in men with bipolar I disorder.
Your genetics certainly appear to play a role, according to several studies. More specifically, it may come down to how your brain was formed.
Nghiên cứu cho thấy có đến 20% người trưởng thành sống chung với rối loạn lưỡng cực pha với ADHD.
Một nghiên cứu cho thấy loại chẩn đoán kết hợp này phổ biến hơn ở nam giới mắc rối loạn lưỡng cực loại I.
Theo một số nghiên cứu, gen của bạn chắc chắn có liên quan đến tình trạng này. Cụ thể hơn, có thể là do cách bộ não của bạn được hình thành.
So far, studies suggest that this comorbidity can occur when there are structural differences in the parts of your brain that affect:
- attention
- emotional regulation
- executive functioning
- language
- memory
- motor function
Đến nay, các nghiên cứu cho thấy tình trạng kết hợp này có thể xảy ra khi có sự khác biệt cấu trúc ở các phần trong não liên quan đến:
- sự chú ý
- điều hòa cảm xúc
- chức năng điều hành
- ngôn ngữ
- ký ức
- chức năng vận động
More research is still needed to figure out exactly which areas of the brain are affected by both conditions (convergence) and which parts are separate (divergence), though there does seem to be significant overlap.
Tuy nhiên, vẫn cần thêm nghiên cứu để xác định chính xác các khu vực trong não bị ảnh hưởng bởi cả hai tình trạng (hội tụ) và những khu vực riêng biệt (phân ly), mặc dù có vẻ như có sự giao thoa đáng kể.
Làm thế nào để chẩn đoán ADHD và rối loạn lưỡng cực?
Liệu ADHD có thể được chữa khỏi?
Research shows that it’s common for ADHD to be diagnosed first, since symptoms usually present in childhood. From there, roughly two-thirds of people continue to have symptoms into adulthood.
Nghiên cứu cho thấy ADHD thường được chẩn đoán trước vì các triệu chứng thường xuất hiện từ khi còn nhỏ. Khoảng hai phần ba người mắc ADHD tiếp tục thể hiện triệu chứng khi trưởng thành.
Bipolar disorder is usually diagnosed by the time you’re in your late 20s, but not always. Research shows that bipolar disorder can onset, on average, 4 years earlier when ADHD is also present.
Rối loạn lưỡng cực thường được chẩn đoán khi bạn gần 20 tuổi, nhưng không phải lúc nào cũng vậy. Nghiên cứu cho thấy rối loạn lưỡng cực có thể xuất hiện sớm hơn, trung bình là 4 năm, khi ADHD cũng xuất hiện.
To receive a diagnosis of one, or both, conditions, a healthcare or mental health professional will likely work with you over several sessions. They may ask about:
- your symptoms
- when your symptoms started
- family medical history
- personal medical history
Để nhận được chẩn đoán về một trong hai tình trạng, hoặc cả hai, chuyên gia y tế hoặc nhà tâm lý sẽ làm việc với bạn qua một vài buổi. Họ có thể sẽ hỏi về:
- các triệu chứng của bạn
- khi nào các triệu chứng bắt đầu
- tiền sử y tế gia đình
- tiền sử y tế cá nhân
From there, they will conduct a psychological evaluation to see if you meet both sets of criteria based on the Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, 5th edition (DSM-5).
Sau đó, họ sẽ tiến hành một bài kiểm tra tâm lý để xem bạn có đáp ứng đủ các tiêu chuẩn chẩn đoán dựa trên Sổ tay Chẩn đoán và Thống kê các rối loạn tâm thần, phiên bản thứ 5 (DSM-5) hay không.
The main difference between the two is that ADHD creates more consistent patterns of behavior, while bipolar disorder can occur in cycles, with a manic episode mimicking many of the symptoms of ADHD.
Sự khác biệt chính giữa ADHD và rối loạn lưỡng cực là ADHD thể hiện các mẫu hành vi nhất quán hơn, trong khi rối loạn lưỡng cực có thể diễn ra theo chu kỳ, với một cơn hưng cảm mô phỏng nhiều triệu chứng của ADHD.
There are, however, many other differences and similarities.
| ADHD | Bipolar disorder |
| Often diagnosed in childhood | Often diagnosed in adulthood |
| Impacts attention and behavior | Impacts mood and behavior |
| Chronic or persistent | Episodic |
| Increased energy | Increased energy during mania |
| Easily distracted | Easily distracted during mania |
| Talking too much or too fast | Pressured speech during mania |
| Impulsivity | Impulsivity during mania |
| Motor hyperactivity or agitation (fidgeting) | Motor hyperactivity during mania |
| Lower self-esteem | Increased self-esteem during mania |
| Consistent sleep disturbances | Decreased need for sleep during mania |
| Difficulty with memory | Difficulty with memory |
Tuy nhiên, vẫn có nhiều điểm khác biệt và tương đồng.
| ADHD | Rối loạn lưỡng cực |
| Thường được chẩn đoán ở trẻ em | Thường được chẩn đoán ở người trưởng thành |
| Ảnh hưởng đến sự chú ý và hành vi | Ảnh hưởng đến tâm trạng và hành vi |
| Mãn tính hoặc kéo dài | Theo chu kỳ |
| Tăng năng lượng | Tăng năng lượng trong cơn hưng cảm |
| Dễ bị phân tâm | Dễ bị phân tâm trong cơn hưng cảm |
| Nói quá nhiều hoặc quá nhanh | Nói gấp gáp trong cơn hưng cảm |
| Hành vi bốc đồng | Hành vi bốc đồng trong cơn hưng cảm |
| Tăng động hoặc kích động (ngồi không yên) | Tăng động trong cơn hưng cảm |
| Lòng tự trọng thấp | Lòng tự trọng cao trong cơn hưng cảm |
| Rối loạn giấc ngủ liên tục | Giảm nhu cầu ngủ trong cơn hưng cảm |
| Khó khăn trong việc ghi nhớ | Khó khăn trong việc ghi nhớ |
How are they treated?
Có thể điều trị như thế nào?
If you‘re diagnosed with both conditions, there is hope. By working with a healthcare or mental health professional, you can learn to manage your symptoms.
Vẫn có hy vọng nếu bạn được chẩn đoán mắc cả hai tình trạng. Bằng cách làm việc với chuyên gia y tế hoặc nhà tâm lý, bạn có thể học cách điều chỉnh các triệu chứng của mình.
Psychotherapy
Tâm lý trị liệu
ResearchTrusted Source shows that those who live with both ADHD and bipolar disorder have an increased chance of suicidal ideation and substance use disorder (SUD), particularly around alcohol.
Nghiên cứu cho thấy những người sống chung với cả ADHD và rối loạn lưỡng cực có nguy cơ cao gặp phải ý nghĩ tự sát và rối loạn sử dụng chất (SUD), đặc biệt là liên quan đến rượu.
For these reasons, it might be a good idea to work with a mental health professional. They can help you identify harmful thought patterns and how they relate to your behavior, as well as help you develop coping strategies for difficult moments.
Vì lý do này, làm việc với một chuyên gia tâm lý có thể là một điều tốt. Họ có thể giúp bạn nhận diện các mô hình suy nghĩ có hại và cách chúng liên quan đến hành vi của bạn, cũng như giúp bạn phát triển các chiến lược đối phó trong những thời điểm khó khăn.
Research points to three interventions that may be effective:
- cognitive behavioral therapy (CBT)
- dialectical behavioral therapy (DBT)
- communication-focused therapy (CFT)
Nghiên cứu chỉ ra ba phương pháp can thiệp có thể hiệu quả:
- Liệu pháp nhận thức hành vi (CBT)
- Liệu pháp hành vi biện chứng (DBT)
- Liệu pháp tập trung vào giao tiếp (CFT).
Suicide prevention
If you or someone you know is considering suicide, help is available right now.
If you‘re not in the United States, you can find support in your country with Befrienders Worldwide.
Phòng ngừa tự sát
Nếu bạn hoặc người bạn biết đang nghĩ đến việc tự sát, luôn có sự giúp đỡ ngay bây giờ.
Nếu bạn không ở Hoa Kỳ, bạn có thể tìm sự hỗ trợ ở quốc gia của mình qua Befrienders Worldwide.
Family therapy
Liệu pháp gia đình
Research shows that those who live with both ADHD and bipolar disorder have an increased chance of conflict in the family. It might be helpful to work with a family or group therapist to help address any challenges that arrive in your home dynamic.
Nghiên cứu cho thấy những người sống chung với cả ADHD và rối loạn lưỡng cực có nguy cơ cao gặp phải xung đột trong gia đình. Làm việc với một nhà tâm lý gia đình hoặc nhóm có thể giúp giải quyết bất kỳ thử thách nào phát sinh trong mối quan hệ gia đình của bạn.
Medication
Trị liệu bằng thuốc
ADHD is treated with medications that stimulate the central nervous system. Bipolar disorder, on the other hand, is often treated with antidepressants, mood stabilizers, or benzodiazepines.
ADHD thường được điều trị bằng thuốc kích thích hệ thần kinh trung ương. Trong khi đó, rối loạn lưỡng cực thường được điều trị bằng thuốc chống trầm cảm, ổn định tâm trạng, hoặc benzodiazepines.
Research shows that stimulants for ADHD can cause manic episodes if you have co-occurring bipolar disorder
Nghiên cứu cho thấy thuốc kích thích dùng cho ADHD có thể gây ra cơn hưng cảm nếu bạn có đồng thời mắc rối loạn lưỡng cực.
A mental health professional may spend some time working with you to find the right combination of medications. The chance of causing a manic episode is reduced when you’re taking a stimulant and mood stabilizer together.
Một nhà tâm lý có thể dành thời gian để làm việc với bạn nhằm tìm ra các phương thuốc phù hợp. Có thể giảm nguy cơ gây ra cơn hưng cảm khi bạn dùng thuốc kích thích kết hợp với thuốc ổn định tâm trạng.
A 2016 study found that methylphenidate (Ritalin) was a safe medication for those with both ADHD and bipolar disorder.
Một nghiên cứu năm 2016 cho thấy methylphenidate (Ritalin) là thuốc an toàn cho những người mắc cả ADHD và rối loạn lưỡng cực.
Self-help strategies
Chiến lược cá nhân
There are many ways to support your wellness journey. Some ideas include:
- developing a meditation practice
- doing stress-relieving hobbies and activities
- eating a balanced diet of nutritious foods
- exercising moderately at least 5 days a week
- getting 8 hours of sleep per night
- journaling about your feelings
- spending time in nature every day
Có nhiều cách để phát triển hành trình nuôi dưỡng tinh thần của bạn. Một số gợi ý bao gồm:
- xây dựng thói quen thiền định
- thực hiện những thú vui và hoạt động giúp giảm căng thẳng
- ăn một chế độ ăn cân bằng với thực phẩm dinh dưỡng
- tập thể dục nhẹ nhàng ít nhất 5 ngày một tuần
- ngủ đủ 8 giờ một đêm
- viết nhật ký về cảm xúc của bạn
- dành thời gian với thiên nhiên mỗi ngày
Next steps
Các bước tiếp theo
ADHD and bipolar disorder often show up together, even though researchers still aren‘t sure exactly why this is.
ADHD và rối loạn lưỡng cực thường xuất hiện cùng nhau, mặc dù các nhà nghiên cứu vẫn chưa hoàn toàn chắc chắn lý do tại sao điều này xảy ra.
For some, it can be difficult to receive one diagnosis, let alone two, but remember that you’re not alone and there is support available.
Với một số người, việc nhận được một chẩn đoán đã là điều khó khăn, chưa nói đến hai. Nhưng hãy nhớ rằng bạn không đơn độc và luôn có sự hỗ trợ.
It may take some time, but it’s possible to find the right combination of therapy, medications, and lifestyle changes to help you manage your symptoms.
Việc tìm ra sự kết hợp phù hợp giữa trị liệu tâm lý, trị liệu bằng thuốc và thay đổi lối sống nhằm giúp bạn kiểm soát các triệu chứng có thể mất một ít thời gian nhưng hoàn khả thi.
You may also find it helpful to join a support group, like:
- National Alliance on Mental Illness (NAMI)
- Depression and Bipolar Support Alliance
- Children and Adults with Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder (CHADD)
- Attention Deficit Disorder Association (ADDA)
Bạn cũng có thể thấy hữu ích khi tham gia vào các nhóm hỗ trợ, chẳng hạn như:
- Liên minh Quốc gia về Bệnh Tâm thần (NAMI)
- Liên minh Hỗ trợ Trầm cảm và Rối loạn Lưỡng cực
- Tổ chức Trẻ em và Người lớn với Rối loạn Tăng động Giảm chú ý (CHADD)
- Hiệp hội Rối loạn Thiếu chú ý (ADDA)
Nguồn: https://psychcentral.com/adhd/adhd-and-bipolar#next-steps
