How Goethe’s Sorrows of Young Werther Led to a Rare Suicide Cluster
Dịch thuật: Triệu Vy; Hiệu đính: Lyn
Tác giả: Dr. Nicholas Kardaras
In January of 2007, a strange thing started occurring in Bridgend, South Wales—young people started hanging themselves. By December of 2008, a total of 26—mostly teenagers—had taken their own lives in the traditional Welsh community. Speculation ran rampant as to what was causing this suicide epidemic: Was it a suicide cult? Some sort of internet effect? Or just depressed teens feeling trapped in a gray and economically depressed former mining town?
Vào tháng 1 năm 2007, một hiện tượng kỳ lạ bắt đầu xảy ra ở Bridgend, miền Nam xứ Wales — những người trẻ tuổi bắt đầu treo cổ tự tử. Đến tháng 12 năm 2008, tổng cộng đã có 26 người — phần lớn là thanh thiếu niên — đã kết liễu cuộc đời mình trong cộng đồng Welsh truyền thống này. Nhiều giả thuyết đã nổi lên để giải thích cho “dịch tự tử” này: Liệu có phải là một giáo phái tự sát? Một hiệu ứng lan truyền qua Internet? Hay chỉ đơn giản là những thiếu niên trầm cảm, cảm thấy bị mắc kẹt trong một thị trấn khai thác mỏ cũ kỹ, xám xịt và suy thoái kinh tế?
Although rare, suicide “clusters” are not unheard of and are considered a classic social contagion effect. This type of suicide social contagion has also been called the “Werther effect,” named after Goethe’s novel The Sorrows of Young Werther.
Mặc dù hiếm gặp, các “cụm” tự tử không phải là điều chưa từng xảy ra và được xem là một ví dụ kinh điển của hiện tượng “lây lan” xã hội. Kiểu “lây lan” tự tử này còn được gọi là “hiệu ứng Werther”, lấy tên từ cuốn tiểu thuyết Nỗi đau của chàng Werther của Goethe.
That novel, published in 1774, narrated the story of a young, sensitive, and passionate artist named Werther. Werther falls in love with a woman named Charlotte, who is engaged to an older man, Albert, whom she eventually marries. Charlotte does share strong feelings for Werther, but knows that their attraction cannot move forward and asks him to limit his visits. Werther is tortured by his unrequited love of Charlotte and has also been ridiculed during a brief foray into noble society, where he’s rejected there as well.
Cuốn tiểu thuyết, xuất bản năm 1774, kể về câu chuyện của một chàng nghệ sĩ trẻ tuổi, nhạy cảm và đầy nhiệt huyết tên là Werther. Werther đem lòng yêu Charlotte — một người phụ nữ đã đính hôn với Albert, một người đàn ông lớn tuổi hơn mà sau này cô kết hôn. Charlotte cũng có những tình cảm sâu sắc với Werther, nhưng cô biết mối quan hệ này không thể tiến xa hơn và yêu cầu anh hạn chế các cuộc gặp gỡ. Werther bị giày vò bởi tình yêu đơn phương dành cho Charlotte và cũng từng trải qua sự chế giễu, từ chối trong lần ngắn ngủi tham gia vào giới quý tộc.
Convinced that his only option in this love triangle is the death of one of the three of them, he eventually realizes that he must take his own life because the idea of murder is unpalatable to him. So Werther borrows two pistols from his love rival, Albert, and shoots himself in the head.
Tin rằng trong tam giác tình yêu này chỉ có một cái chết mới giải quyết được, Werther cuối cùng nhận ra mình phải tự kết liễu cuộc đời, vì ý nghĩ giết người khiến anh kinh tởm. Anh mượn hai khẩu súng lục từ Albert — tình địch của mình — và tự bắn vào đầu.
The novel became an instant sensation and established the 24-year-old Goethe as a literary genius. But it had one other significant—and lethal—effect: young men throughout Europe started to dress like Werther and would then kill themselves in what also came to be known as “Werther fever.” They apparently found a deep resonance with his pain and alienation and were inspired and emboldened by this fictitious character to take their own lives. The problem became so severe that the book was banned in both Italy and Denmark in an effort to stop the spread of this suicide contagion that was seemingly caused by this provocative book.
Cuốn tiểu thuyết nhanh chóng trở thành một hiện tượng và đưa Goethe, khi đó mới 24 tuổi, lên hàng thiên tài văn chương. Tuy nhiên, nó còn gây ra một hiệu ứng nghiêm trọng và chết người khác: nhiều thanh niên trên khắp châu Âu bắt đầu ăn mặc giống Werther và sau đó tự sát, một hiện tượng được gọi là “cơn sốt Werther”. Họ dường như tìm thấy sự đồng cảm sâu sắc với nỗi đau và cảm giác bị cô lập của Werther, và được nhân vật hư cấu này truyền cảm hứng, thúc đẩy hành động tự kết liễu đời mình. Vấn đề trở nên nghiêm trọng đến mức cuốn sách bị cấm phát hành tại cả Italy và Đan Mạch nhằm ngăn chặn sự lan truyền của làn sóng tự tử tưởng như bắt nguồn từ cuốn tiểu thuyết đầy khiêu khích này.
With Werther fever, young men were being influenced to end their lives—by a book.
Với “cơn sốt Werther”, những chàng trai trẻ đã bị ảnh hưởng đến mức quyết định kết liễu cuộc đời mình — chỉ bởi một cuốn sách.
Werther fever was a classic social contagion effect. With suicides, the thinking goes something like this: when one person does something extreme, it lowers the threshold and makes it more permissible for the next person to do it. And the same for the next person and each subsequent person thereafter. And thus with each successive suicide, it becomes more and more normative and acceptable for the next person to do it. Recall my earlier skinny-dipping example—it’s hardest for the first person to strip and jump in the water; by the tenth person, it’s now the normal practice of the group, and the forces of peer pressure drive action.
“Cơn sốt Werther” là một ví dụ kinh điển của hiệu ứng “lây lan” xã hội. Trong trường hợp tự tử, cơ chế tư duy diễn ra như sau: khi một người làm một điều cực đoan, hành động đó làm giảm ngưỡng cản tâm lý và khiến hành động đó trở nên dễ chấp nhận hơn đối với người tiếp theo. Và rồi với mỗi vụ tự tử tiếp theo, hành động đó dần dần trở nên chuẩn mực và được xã hội ngầm thừa nhận hơn. Hãy nhớ lại ví dụ về việc tắm tiên tôi từng đề cập — người đầu tiên cởi đồ và nhảy xuống nước là khó khăn nhất; đến người thứ mười, hành động đó đã trở thành thông lệ trong nhóm, và áp lực đồng đẳng sẽ thúc đẩy hành động.
With Werther fever, young men were being influenced to end their lives—by a book. And a fictitious character, no less. Imagine the power of social media and real-life suicide influencers—now that’s digital madness.
Với “cơn sốt Werther”, những chàng trai trẻ đã bị ảnh hưởng đến mức tự sát — bởi một cuốn tiểu thuyết và thậm chí bởi một nhân vật hư cấu. Hãy thử tưởng tượng sức mạnh của mạng xã hội và những “influencer” (người có ảnh hưởng) ngoài đời thực trong việc tự tử — đó thực sự là sự hỗn loạn kỹ thuật số.
In Bridgend (perhaps not so coincidentally, the town’s name is derived from the old Welsh for “Bridge’s End”), the suicides remained rather mysterious. Some blamed the publicity that the suicides received for the apparent copycat effect. Also odd was the number of female teens who were hanging themselves. Hanging—like suicide by gunshot—is traditionally a male method of suicide, while women tend to overdose or slit their wrists. Some psychologists theorize suicide has gender differences: the violence of shooting and hanging drawing more men, while women may be temperamentally predisposed to choose less violent methods.
Tại Bridgend (không phải ngẫu nhiên khi tên thị trấn này bắt nguồn từ tiếng Wales cổ, có nghĩa là “Cuối Cầu”), các vụ tự tử vẫn còn nhiều điều bí ẩn. Một số người đổ lỗi cho việc các phương tiện truyền thông đưa tin rầm rộ về các vụ tự tử, từ đó kích hoạt hiệu ứng “bắt chước”. Một điều bất thường khác là số lượng thiếu nữ treo cổ tự tử. Treo cổ — tương tự như dùng súng tự sát — vốn là phương thức tự tử phổ biến hơn ở nam giới, trong khi phụ nữ thường chọn cách dùng thuốc quá liều hoặc cắt cổ tay. Một số nhà tâm lý học cho rằng tự tử có sự khác biệt về giới: sự bạo lực của việc dùng súng hoặc treo cổ thu hút đàn ông hơn, trong khi phụ nữ có xu hướng chọn những phương pháp bớt bạo lực hơn.
As mentioned, there was also speculation about an internet suicide cult. After some of the hangings, the person’s friends would put up a memorial page dedicated to him or her on Bebo, a popular social networking site. In a couple of the cases, friends who wrote eulogies on the site were found hanging a short time later. This inevitably led to the memorial pages being taken down.
Như đã đề cập, cũng có những đồn đoán về một “giáo phái tự tử trên Internet”. Sau một số vụ treo cổ, bạn bè của nạn nhân đã lập các trang tưởng niệm trên Bebo — một mạng xã hội rất phổ biến vào thời điểm đó. Trong vài trường hợp, những người bạn đã viết điếu văn trên trang tưởng niệm sau đó cũng được phát hiện đã treo cổ tự tử chỉ một thời gian ngắn sau đó. Điều này dẫn đến việc các trang tưởng niệm phải bị gỡ bỏ.
There are indeed instances of internet-influenced suicide cults, specifically in Japan, where there was an epidemic of people taking their own lives by inhaling gas made out of household chemicals—in most cases, hydrogen sulfide—in cars, closets, or other enclosed spaces. Also known as “detergent suicide,” over two thousand Japanese suicides occurred during a two-year period between 2009 and 2011, inspired by websites that carried recipes for the chemical mix, as well as detailed instructions on how to use it.
Quả thực, đã có những trường hợp “giáo phái tự tử” bị ảnh hưởng bởi Internet, đặc biệt là ở Nhật Bản. Tại đây từng xảy ra một “dịch tự tử” mà nạn nhân tự kết liễu đời mình bằng cách hít khí gas tạo ra từ hóa chất gia dụng — chủ yếu là khí hydro sulfide — trong xe hơi, tủ quần áo hoặc các không gian kín khác. Phương pháp này còn được biết đến với tên gọi “tự tử bằng chất tẩy rửa”. Trong khoảng thời gian từ năm 2009 đến 2011, đã có hơn hai ngàn vụ tự tử ở Nhật Bản theo cách này, được thúc đẩy bởi những website đăng tải công thức pha chế hóa chất cũng như hướng dẫn chi tiết về cách sử dụng chúng.
But the suicide cluster in Wales didn’t seem to fit that category. It may have been as simple as a social contagion that started out with the usual suspects as the causes of the initial one or two suicides: boredom, anhedonia, and feeling trapped in a bleak, gray town. As one Bridgend girl told the Telegraph, “Suicide is just what people do here because there is nothing else to do.” Another said, “I really do feel sometimes like I will never get out of here.”
Tuy nhiên, “cụm” tự tử ở xứ Wales dường như không giống với kiểu “giáo phái tự tử” trên mạng. Nó có thể đơn giản chỉ là một hiện tượng lây lan xã hội, bắt đầu từ những nguyên nhân quen thuộc gây ra một hoặc hai vụ tự tử ban đầu: sự buồn chán, mất khả năng cảm nhận niềm vui (anhedonia) và cảm giác bị mắc kẹt trong một thị trấn ảm đạm, xám xịt. Như một cô gái ở Bridgend đã chia sẻ với tờ Telegraph: “Tự tử ở đây chỉ là điều mà người ta làm, vì chẳng còn gì khác để làm.” Một người khác thì nói: “Tôi thực sự có cảm giác đôi lúc mình sẽ không bao giờ thoát ra khỏi nơi này.”
Or, as Loren Coleman, the author of Suicide Clusters, wrote: it “is probably merely being pushed along by the copycat effect, in which the model for suicide among impulsive, action-driven, forlorn youth has now been placed in front of them in an area that has turned grim in a downward economy reinforced in the nearly perpetual damp mists that shroud Bridgend in the long winter months. The darkness of despair can run deep. One need not blame cults, pacts, video games, the Internet, or even the media. The gloom is like the fog surrounding one at night in Bridgend, and for many, the modeling of past suicides shout out from those Welsh nights.”
Hoặc như Loren Coleman, tác giả cuốn Suicide Clusters, đã viết: “Đây có lẽ chỉ đơn thuần là hệ quả của hiệu ứng bắt chước, khi mà mô hình tự tử đối với những thanh thiếu niên bốc đồng, hành động theo cảm xúc và tuyệt vọng giờ đã được đặt ngay trước mắt họ — trong một khu vực đang rơi vào u ám bởi suy thoái kinh tế, được củng cố bởi làn sương ẩm ướt gần như vĩnh viễn bao trùm Bridgend suốt những tháng mùa đông dài đằng đẵng. Sự tăm tối của tuyệt vọng có thể ăn sâu đến mức không cần phải đổ lỗi cho các “giáo phái”, những hiệp ước tự tử, trò chơi điện tử, Internet hay thậm chí là truyền thông. Nỗi u ám giống như màn sương mù bao quanh người ta vào ban đêm ở Bridgend, và đối với nhiều người, những vụ tự tử trước đó như đang gào thét lên giữa những đêm tối xứ Wales ấy.”
People can sometimes want to kill themselves in bleak places where they feel trapped. But the large number of suicides in Bridgend that year was particularly unusual. That part—the 26 total suicides—speaks to more than just “damp mists” and “long winter months” and the occasional random suicide. It speaks to the power of social groups to influence one another as a social contagion and create a group effect where people can feel normalized to do the most unspeakable of acts.
Con người đôi khi có thể muốn tự tử ở những nơi ảm đạm, nơi họ cảm thấy bị mắc kẹt. Tuy nhiên, số vụ tự tử cao ở Bridgend trong năm đó lại đặc biệt bất thường. Con số này — tổng cộng 26 vụ tự tử — không chỉ đơn giản là “màn sương ẩm ướt” hay “những tháng mùa đông dài” và các vụ tự tử ngẫu nhiên. Nó phản ánh sức mạnh của các nhóm xã hội trong việc ảnh hưởng lẫn nhau như một hiện tượng lây lan xã hội, tạo ra một hiệu ứng nhóm, nơi mà mọi người có thể cảm thấy hành động tự sát là điều bình thường hóa.
However, in the digital age of social media, we now have new variants of the Werther effect that aren’t limited to 18th-century books as the source of the contagion; these new digital variants are especially malignant and virulent and can lead the young and the lost into feeling a misguided sense of purpose and community as they commit horrific acts in the furtherance of their social media–inspired goals.
Tuy nhiên, trong kỷ nguyên số của mạng xã hội, chúng ta đã có những biến thể mới của hiệu ứng Werther, không chỉ giới hạn ở những cuốn sách của thế kỷ 18 như là nguồn gốc của sự lây lan này; những biến thể kỹ thuật số mới này đặc biệt độc hại và dễ lây lan, và có thể dẫn dắt những người trẻ tuổi và mất phương hướng vào cảm giác sai lầm về mục đích sống và cộng đồng, khi họ thực hiện những hành động tàn bạo nhằm đạt được những mục tiêu lấy cảm hứng từ mạng xã hội.
Nguồn: https://lithub.com/how-goethes-sorrows-of-young-werther-led-to-a-rare-suicide-cluster/
