Lỗi quy kết cơ bản

source: https://thedecisionlab.com/biases/fundamental-attribution-error/

   Một lỗi cơ bản xảy ra khi chúng ta quy kết nội tại hành vi của mọi người mặc dù chứng kiến những bằng chứng có ảnh hưởng ngoại tại. Xu hướng tâm lý này được biết đến với tên gọi là lỗi quy kết cơ bản (Ross, 1977) hoặc thiên kiến tương ứng – là việc chúng ta nhận định một sự giống nhau mạnh mẽ giữa hành động hiện tại và khuynh hướng tâm lý của người một người.

   Tưởng tượng bạn đang ở trong một thí nghiệm cổ điển mô tả hiện tượng này. Bạn được bảo rằng học sinh các trường đại học ở Mỹ được chỉ định một cách ngẫu nhiên để viết một bài luận ca tụng hoặc lên án Fidel Castro và sau đó là lãnh đạo cộng sản Cuba. Bạn sẽ đọc bài luận ca tụng Fidel Castro. Bạn sẽ có những suy đoán nào về thái độ thực sự của người học sinh viết bài luận này?

|——|——|——|——|——|——|——|——|——|

very anti-castro         neutral              very pro-castro

   Hầu hết học sinh Mỹ trong một nghiên cứu đoán rằng người viết bài luận đó ít nhất là cũng sẽ ủng hộ Castro phần nào, mặc dù trước đó họ được cho biết rằng người viết những bài này đã được yêu cầu viết như vậy. Trong một nghiên cứu sau đó, những nhà thực hiện thí nghiệm đã giải thích rằng một sinh viên trong lớp học viết sáng tạo đã được chỉ định yêu cầu viết bài luận ủng hộ và phản đối Castro tại những thời điểm khác nhau. Khi người tham gia thí nghiệm đọc 2 bài luận này, hầu hết đều nghĩ rằng người viết đã thay đổi quan điểm giữa 2 bài luận này (Allison, Mackie, Muller & Worth 1993). Vậy là khi mọi người được báo cho một lý do ngoại tại mạnh mẽ về hành vi của ai đó, họ thường tin rằng người viết có thể có những lí do nội tại.

   A common error is to make internal attributions for people’s behavior even when we see evidence for an external influence on behavior. This tendency is known as the fundamental attribution error (Ross, 1977). It is also known as the correspondence bias, meaning a tendency to assume a strong similarity between someone’s current actions and his or her dispositions.

    Imagine yourself in a classic study demonstrating this phenomenon. You are told that U.S. college students were randomly assigned to write essays praising or condemning Fidel Castro, then the communist leader of Cuba. You read an essay that praises Castro. What’s your guess about the actual attitude of the student who wrote this essay?

|——|——|——|——|——|——|——|——|——|

very anti-castro         neutral              very pro-castro

   Most U.S. students in one study guessed that the student was at least mildly pro-castro, even though they were informed, as you were, that the author had been required to Praise Castro (Jones & harris, 1967). In a later study, experimenters explained that one student in a creative writing class had been assigned to write a pro-castro essay and an anti-castro essay at different times. When the participants read the two essays, most thought that the writer had changed attitudes between the two essays (allison, mackie, muller, & Worth, 1993). That is, even when people are told of a powerful external reason for someone’s behavior, they seem to believe the person probably had internal reasons as well.

   Lỗi quy kết cơ bản cũng xảy ra trong rất nhiều hoàn cảnh khác. Khi chúng ta chứng kiện một tội ác, chúng ta thường nghĩ tới “kẻ xấu”, mặc dụ sự thật thì bị chi phối nhiều hơn bởi “hoàn cảnh xấu”. Khi chúng ta chứng kiến đói nghèo và thất bại, chúng ta thường nghĩ tới “thiếu sự cố gắng”, mặc dù “thiếu cơ hội” có thể đúng hơn trong trường hợp đó.  Chúng ta nghĩ những đối thủ chính trị lầm lạc trong quan điểm của mình mặc dù họ thuộc phe tự do thiên vị (hay những người bảo thủ), trong khi chúng ta nhận định quan điểm của chính mình toàn bộ là nhờ do có nhiều bằng chứng!

    The fundamental attribution error emerges in many settings. When we see crime, we tend to think “bad person,” although sometimes the truth is closer to “bad situation.” When we see poverty and failure, we think “lack of effort,” even though “lack of opportunity” might be more accurate. We think our political opponents adopted their wrongheaded opinions because they are biased liberals (or conservatives), whereas we formed our own opinions entirely because of the evidence!

Leave a Reply